طرح حریم رضوی
طرح ویژه تفصیلی بافت پیرامون حرم مطهر امام رضا علیهالسلام
با توجه به اهمیت موضوع طراحی شهری در بافت پیرامون حرم مطهر، تلاش شده است ضوابط طراحانهی ویژه برای هریک از محورها و فضاهای عمومی متناسب با ماهیت، نقش، جایگاه و خصلتهای خاص آنها ارائه گردد.
هر پلاک با توجه به محل قرارگیری خود در محورها و پهنههای محدوده، یک یا چند کد طراحی دریافت کرده که (۱) ضوابط استقرار بنا، (٢) ضوابط عقبنشینی جانبی و (٣) ضوابط سیما، نما و منظر را مشخص میکند. اگر یک پلاک دارای چند جبهه در حاشیهی محورهای مختلف باشد، رعایت ضوابط مربوط کدهای طراحی تمامی آن محورها الزامی است.
کد طراحی A به پلاکهایی اختصاص دارد که در حریم حرم مطهر (حاشیهی باغ، بست یا گذر) واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی A «بسیارمهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی A در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی A در حاشیهی معبر بوده و از طبقهی سوم به میزان پنج متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی B١ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی زیارت و در معابر ٣ تا ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی B١ « مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی B١ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی B١ در شمال یا غرب بوده و از طبقهی سوم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی B٢به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی زیارت و در معبر ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی B٢ « مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی B٢ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی B٢ در شمال یا غرب بوده و از طبقهی چهارم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی B٣ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی زیارت و در معابر بیشتر از ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی B٣ « مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی B٣ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی B٣ در شمال یا غرب بوده و فاقد عقبنشینی جانبی است.
کد طراحی C به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی شار یک واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی C « بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی A در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی C در حاشیهی معبر بوده و از طبقهی دوم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی D١ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی زیارت-مجاورت در معبر کمتر از ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی D١ « عادی» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی D١ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی D١ در شمال یا غرب بوده و از طبقهی سوم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی D٢ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی زیارت-مجاورت در معبر ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی D٢ « عادی» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی D٢ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی D٢ در شمال یا غرب بوده و از طبقهی چهارم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی D٣ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی زیارت-مجاورت در معبر بیشتر از ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی D٣ « مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی D٣ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی D٣ در شمال یا غرب بوده و فاقد عقبنشینی جانبی است.
کد طراحی E به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی بلوار شارستان واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی E « بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی E در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی E در حاشیهی معبر بوده و فاقد عقبنشینی جانبی است.
کد طراحی F به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی شار دو واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی F «مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی F در نمودار زیر نشان داده شده است: 
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی F در شمال یا غرب بوده و از طبقهی سوم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی G١ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنه مجاورت-زیارت در معبر کمتر از ١٠ متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی G١ « عادی» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی G١ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی G١ در شمال یا غرب بوده و از طبقهی سوم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی G٢ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی زیارت-مجاورت در معبر ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی G٢ « عادی» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی G٢ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی G٢ در شمال یا غرب بوده و از طبقهی چهارم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی G٣ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی زیارت-مجاورت در معبر بیشتر از ١٠ متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی G٣ « مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی G٣ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی G٣ در شمال یا غرب بوده و فاقد عقبنشینی جانبی است.
کد طراحی H به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی بالاخیابان و پایینخیابان واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی H « بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی H در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی H در حاشیه معبر بوده و از طبقهی سوم به میزان پنج متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی I به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی خیابان طبرسی واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی I « بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی I در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی I در حاشیه معبر بوده و از طبقهی سوم به میزان پنج متر عقبنشینی جانبی الزامی است. پلاکهایی که بر اساس طرح اجرایی پیشین، به میزان پنج متر یا بیشتر نسبت به لبهی پیادهرو طرح حریم رضوی عقبنشینی کردهاند، از عقب نشینی جانبی از طبقه سوم معاف هستند. و ایجاد رواق به عرض پنج متر و ارتفاع مفید چهار متر الزامی است.
کد طراحی J به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی رهباغ (تیپ ١) واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی J « بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی J در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی J در حاشیه معبر بوده و از طبقهی سوم به میزان پنج متر عقبنشینی جانبی الزامی است. ایجاد رواق صرفاً در حاشیهی رهباغهای رضوان و آیتالله طبسی به عرض پنج متر و ارتفاع مفید چهار متر الزامی است.
کد طراحی K به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی رهباغ (تیپ ٢) واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی K « بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی K در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی K در حاشیه معبر بوده و فاقد عقبنشینی جانبی است.
کد طراحی L به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی معابری که بهصورت شعاعی به حرم مطهر ختم میشوند واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی L « بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی L در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی L در حاشیهی معبر بوده و از طبقهی سوم به میزان پنج متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی M به پلاکهایی اختصاص دارد که در گذرهای تشرف ویژه واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی M « بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی M در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی M در حاشیه معبر بوده و از طبقهی دوم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی N١ به پلاکهایی اختصاص دارد که در گذرهای تشرف با معبر کمتر از ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی N١ «مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی N١ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی N١ در شمال یا غرب بوده و از طبقهی سوم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی N٢ به پلاکهایی اختصاص دارد که در گذرهای تشرف با معبر ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی N٢ «مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی N٢ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی N٢ در شمال یا غرب بوده و از طبقهی چهارم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی N٣ به پلاکهایی اختصاص دارد که در گذرهای تشرف با معبر بیشتر از ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی N٣ «مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی N٣ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی N٣ در شمال یا غرب بوده و فاقد عقبنشینی جانبی است.
کد طراحی O به پلاکهایی اختصاص دارد که در مرکز محله واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی O «بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی O در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی O در حاشیهی بوده و از طبقهی چهارم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی P به پلاکهایی اختصاص دارد که در پهنهی حفاظتی واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی P «بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی P در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی P در حاشیهی معبر بوده و از طبقهی دوم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی Q به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی خیابانهای آیتالله خزعلی، آیتالله بهجت (از آیتالله کاشانی تا چهارراه شهدا) و شهید اندرزگو واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی Q «بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی Q در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی Q در حاشیهی معبر بوده و فاقد عقبنشینی جانبی است.
کد طراحی R به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی خیابانهای شهید کامیاب و آیتالله بهجت (از تقاطع آیتالله کاشانی تا شهید کامیاب) واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی R «مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی R در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی R در حاشیهی معبر بوده و فاقد عقبنشینی جانبی است.
کد طراحی S به پلاکهایی اختصاص دارد که در حاشیهی خیابانهای آیتالله کاشانی و وحدت واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی S «بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی S در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی S در حاشیهی معبر بوده و فاقد عقبنشینی جانبی است.
کد طراحی T١ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی سکونت بلافصلِ زیارت با معبر کمتر از ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی T١ «عادی» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی T١ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی T١ در شمال یا غرب بوده و از طبقهی سوم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی T٢ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی سکونت بلافصلِ زیارت با معبر ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی T٢ «عادی» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی T٢ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی T٢ در شمال یا غرب بوده و از طبقهی چهارم به میزان سه متر عقبنشینی جانبی الزامی است.
کد طراحی T٣ به پلاکهایی اختصاص دارد که در کلانپهنهی سکونت بلافصلِ زیارت با معبر بیشتر از ١٠متر واقع شدهاند. درجهی اهمیت کد طراحی T٣ «مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
ترکیب مصالح نما و بازشوها در پلاکهای دارای کد طراحی T٣ در نمودار زیر نشان داده شده است:
تودهگذاری پلاکهای دارای کد طراحی T٣ در شمال یا غرب بوده و فاقد عقبنشینی جانبی است.
کد طراحی U به پلاکهایی اختصاص دارد که آثار تاریخی ثبت شده و واجد ارزش هستند. درجهی اهمیت کد طراحی U «بسیار مهم» است و نظارت بر اجرای ضوابط آن توسط کمیتهی سیما، نما و منظر حریم رضوی انجام میشود.
هرگونـه مداخلـه، تغییـر و بهسـازی آثـار تاریخـی ثبتشـده و واجـد ارزش مطابق بـا ضوابــط میــراث فرهنگــی و بــا رعایــت کلیــه ملاحظــات مربــوط بــه حفــظ و احیــای آثــار تاریخـی امکانپذیـر بـوده و ایـن ضوابـط ارجـح بـر «ضوابـط سـیما، نمـا و منظـر» اسـت.
